trí khôn

Thân thiện

Một con khỉ dùng trí khôn của nó để lấy quả chuối từ trong lồng.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Khả năng suy nghĩ và hiểu biết: "trí khôn" chỉ năng lực tư duy, nhận thức và sự thông hiểu của con người, giúp giải quyết vấn đề và đưa ra những quyết định sáng suốt.
   • Sự khôn ngoan, sáng suốt: "trí khôn" còn hàm ý về sự từng trải, khả năng phán đoán và ứng xử một cách hợp lý, đúng đắn trong cuộc sống.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Con người khác với loài vật nhờ có trí khôn. (Con người khác với loài vật nhờ có khả năng suy nghĩ và hiểu biết.)
  • Ông ấy có nhiều trí khôn trong việc đối nhân xử thế. (Ông ấy có nhiều sự khôn ngoan, sáng suốt trong việc đối nhân xử thế.)
  • Trí khôn giúp chúng ta học hỏi từ những sai lầm. (Khả năng suy nghĩ và hiểu biết giúp chúng ta học hỏi từ những sai lầm.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "trí khôn tự nhiên": chỉ sự thông minh, sáng suốt bẩm sinh, không phải do học tập mà có.

  • Đứa trẻ ấy có trí khôn tự nhiên, tiếp thu mọi thứ rất nhanh. (Đứa trẻ ấy có sự thông minh bẩm sinh, tiếp thu mọi thứ rất nhanh.)

• "đánh mất trí khôn": (cách nói ẩn dụ) chỉ hành động thiếu suy nghĩ, dại dột.

  • Anh ta như đánh mất trí khôn khi lao vào cuộc ẩu đả đó. (Anh ta hành động thiếu suy nghĩ, dại dột khi lao vào cuộc ẩu đả đó.)

Biến thể và từ gần giống

• Khôn ngoan (tính từ): thông minh và biết suy xét, cư xử đúng đắn.

  • Cô ấy là một người phụ nữ khôn ngoan. (Cô ấy là một người phụ nữ thông minh và biết suy xét.)

• Trí tuệ (danh từ): năng lực nhận thức, tư duy ở trình độ cao, thường mang tính hệ thống và sâu sắc hơn.

  • Trí tuệ nhân tạo đang thay đổi thế giới. (Năng lực nhận thức, tư duy nhân tạo đang thay đổi thế giới.)

• Trí năng (danh từ): năng lực tư duy, trí óc (thường dùng trong các văn bản triết học, tâm lý học).

  • Các bài tập rèn luyện trí năng. (Các bài tập rèn luyện năng lực tư duy.)

Từ đồng nghĩa

• Sự thông minh: khả năng học hỏi, hiểu biết và xử lý tình huống nhanh.
• Sự sáng suốt: khả năng nhìn nhận, đánh giá vấn đề một cách rõ ràng và đúng đắn.
• Sự khôn ngoan: kinh nghiệm và khả năng phán đoán tốt, thường gắn với ứng xử trong cuộc sống.

Thành ngữ liên quan

• Khôn ba năm, dại một giờ: Nhắc nhở dù thông thường là người khôn ngoan, nhưng chỉ cần một phút thiếu suy nghĩ cũng có thể phạm sai lầm nghiêm trọng.

  • Anh phải cẩn thận, đừng để "khôn ba năm, dại một giờ". (Anh phải cẩn thận, đừng để chỉ một phút thiếu suy nghĩ mà hỏng việc.)

• Khôn nhà dại chợ: Chỉ những người tỏ ra khôn ngoan, lanh lợi trong phạm vi gia đình nhưng lại vụng về, thiếu xử sự khi ra ngoài xã hội.

  • Cậu bé ấy có vẻ khôn nhà dại chợ, ở nhà thì nhanh nhẹn mà ra đường lại rụt rè. (Cậu bé ấy ở nhà thì lanh lợi nhưng ra ngoài xã hội lại tỏ ra rụt rè, vụng về.)

Học thuật

1. d. Khả năng suy nghĩ và hiểu biết.